واحـید مسـتـقیل آذربایجــان جبــهه سی

واحید مستقیل آذربایجان جبـهه سی نین تکلیف ائتدییی

آنایاسا تاسلاغی

اون ایکینجی بولوم

مودافعه ـ قوروماورومو
مودافعه دورومونون تثبیتی	132ـ نجی ماده: §
آذربایجان اراضیلری باشقا بیر اولکه نین سیلاحلی قووه لری طرفینده ن هجوما(سالدیرییا) معروض قالیب ، یاخود بئله بیر سالدیری نین یاخین اولدوغو تثبیت ائدیلیب ، یادا آذربایجان سرحدلری نین مووجودییتی تهدید ائدیلیرسه ، یعنی مودافعه دورومو اورتایا چیخدیغی آذربایجان ائل اوجاغی و آذربایجان خانلیقلار شوراسی طرفینده ن تثبیت ائدیلیر. بو تثبیت ، آذربایجان حوکومتی نین تکلیفی اساسیندا اولور. ائل اوجاغی عضوولری نین اوچده ایکی سی نین یاخود ان آزی میللت وکیللری نین چوخلوغونون سه سی اولور.		۱)
قاچینیلماز بئله بیر تهلوکه لی دوروم اورتایا چیخدیقدا واخت گئچیرمه دن درحال حرکته گئچمه لی ، فوری بیر عگس العمل گوستره سی اوچون آذربایجان ائل اوچاغی همن توپلانیب قرار چیخارمالیدیر. هر هانسی بیر سببه گوره بئله بیر توپلانتی مومکون دئییلسه ، یاخود قرار آلما دوروموندا اولمازسا، او زامان اورتاق بیر کومسییون مودافعه دورومونو تثبیت ائدیب قرار وئرمه لیدیر. بو تثبیت اوچون سه سلرسن اوچده ایکسی گره کلیدیر. ان آزی ایسه عضوولرین سه سلری نین چوخلوغو ایله مومکوندور		۲)
91 ـ نجی مادده یه اساسن بئله بیر قرارا آذربایجان جیمهور ره ییسی قول چکدیکده ن سونرا آذربایجان یاسالار غزئتینده یایینمالیدیر. اگر بو واخلی ـ واختینا مومکون دئییلسه ، او زامان باشقا شکیلده اعلان ائدیلمه لیدیرآذربایجان عمومی یاسالاری خانلیقلار طرفیندن ایجرا ائدیلیر. وضعییت ایجاب ائتدییی تقدیرده سونرادان او یاسالار غزئتینده درج ائدیلیر.		۳)
آذربایجان سرحدلری آچیق سیلاحلی هجوما مغروض قالدیغی تقدیرده ، آذربایجانین مسئول اورقانلاری بیرینجی ماده نین بیرینجی جومله سی گره یینجه تثبیت و قرار آلما دوروموندا دئییرلرسه ، او زامان اوزگه سیلاحلی قووه لرین هجوما باشلادیغی آندان اعتباره ن مودافعه دورومو تثبیت ائدیلیر. بئله بیر زامانی وضعییت ایجاب ائده سه آذربایجان جیمهور ره ییسی اعلان ائده ر.		۴)
موافعه وضعییتی نین تثبیتی نین اعلانیندان سونرا ، آذربایجان اراضیلرینه هجوم اولورسا ، آذربایجان جیمهور ره ییسی ، آذربایجان ائل اوجاغی نین تابیدی ( مووافقتی ) ایله مودافعه وضعییتی نین اولدوغونا داییر بئین الخالق دوولتلر آراسی حقوقا اساسن آچیقلامالار وئره بیله ر. ایکینجی خالقادا(بندیده) یازیلان دوروملاردا آذربایجان ائل اوجاغی نین یئرینی اورتاق کومسییون آلیر.		۵)
مودافعه دوروموندا آذربایجان سیلاحلی قووه لری اوستونده اولان امیر و کوماندانلیق صلاحییتلری نین باش ناظیره وئریلمه سی	133ـ نجی ماده: §
مودافعه دورومونون اعلان ائدیلمه سیله بیرلیکده آذربایجان میللی اوردوسونون کوماندانلیق و بویوروق(امر) صلاحیتلری آذربایجان باش ناظیرینه وئریلیر.		۱)
مودافعه دوروموندا آذربایجان حوکومتی نین قانون وئریجی لیک حاقی	134ـ نجو ماده: §
مودافعه وضعییتی اورتایا چیخدیقدا آذربایجان حوکومتی آذربایجان خانلقلارینا وئریلمیش اولان رقابتلی قانون وئریجی لیک ساحه لرینده قانون چیخارما صلاحیتینه مالیکدیر. بو یاسالاری خانلیقلار شوراسی نین تایید ائتمه سی گره کیر.		۱)
موداعه شراییطی ایجاب ائتدییی تقدیرده عمومی بیر یاسا ایله : 1ـ2ـ 15ـ نجی مادده نین 2 ـ نجی بندی نین 2 ـ نجی جومله سینده اولان میللی لشدیرمه یه موغاییر اولاراق خسارتین قارشیلانماسی کئچیجی اولاراق عیارلانیر. 2ـ2 ـ آزادلیق محدودلاشدیرمالاریندا 119 ـ نجو مادده نین 2ـ نجی حالقاسی (بندی نین) نین اوچونجو جومله سی ، و 3ـ نجو حالقانین (بندین) بیرینجی جومله سیندن فرقلی اولاراق ، بیر قاضی نین نورمال زامانلارداکی مدتده حرکته کئچمه مه سی حالینده، دورد گونو کئچمه ین بیر مدت بیرلیرله نه بیله ر.(معین ائدیله بیله ر).		۲)
باشلانمیش ویا باشلانا بیله جک بیرهجوما قارشی مودافعه نین لازیم گوردویو اندازه ده(گره کدیدییی اولچوده)، خانلیقلار شوراسی نین تایید ائتدییی بیر یاسا ایله آذربایجان و خانلیقلاری نین (ایالتلری نین) ایداره و مالییه جیلیکلری ، 8 ،9، و 11 نجی بولوملرده اولانلاردان فرقلی اولاراق عیارلانیر. آنجاق بئله بیر حالدا خانلیقلارین،بلدییه و کندلر ایله کند و قصبه بیرلیکلری نین وارلیغی ، مخصوصن مالی جهتدن قورونمالی تهلوکه یه سالینمامالیدیر. .		۳)
بیرینجی و ایکینجی بندین بیرینجی حالقاسینا گوره قبول ائدیلمیش آذربایجان عمومی یاسالاری نین ایجرا ائدیلمه لرینه خاضیرلیقلی اولماق اوچون ، مودافعه دورومونون اعلانیندان قاباق دا اویقولانا بیله ر.		۴)
مودافعه دوروموندا قیسادیلمیش قانون وئریجی لیک	135ـ نجو ماده: §
مودافعه شراییطینده آذربایجان حوکومتی نین قانون وئریجیک قایداسی ، 84 نجو مادده نین 2ـ نجی بندینده ن ، 85 ـ نجی مادده نین 1 ـ نجی بندی نین ایکینجی جومله سینده ن ، 2 ـ ده ن ۴ ـ نجو بنده قده ر اولاندان ، 86 ـ نجی مادده دن ، و 91 ـ نجی مادده نین بیرینجی بندلریندن فرقلی اولاراق 2 ـ نجی و 3 ـ نجو بندلرین حوکوملری اویقولانیر.		۱)
آذربایجان حوکومتی طرفینده ن آذربایجان ائل اوجاغینا گتیریله ن بیر یاسا تاسلاغی(قانون لاییحه سی) غین زاماندا خانلیقلار شوراسینادا وئریلیر. بئله بیر یاسانی اونلار بیرلیکده یوبانمادان کوتور ـ قوی ائدیرلر. بیر یاسا اوچون خانلیقلار شوراسی نین تاییدی گره کیرسه ، او زامان خانلیقلار شوراسی نین چوغونلوغونون (اکثرییتی نین ) سه سی لازیمدیر. موضونون تفروعاتینی بیر ایچ دوزه ن ( نیظامنامه) عیارلار . بو نیظامنامه حاقدا ائل اوجاغی قرار آلار. خانلیقلار شوراسی نیندا تاییدی شرطدیر.		۲)
یاسالارین اعلان ائدیلمه سی 132 ـ نجی مادده نین 3 ـ نجو بندی نین 2 ـ نجی جومله سینده اولدوغو شکیلده دیر.		۳)
اورتاق کومسییونون دورومو ـ ترکیبی و وظیفه	136ـ نجی ماده: §
مودافعه شراییطینده، وئریله ن سه سلرین اوچده ایکی چوخلوغو ایله و ان آز غضوولرین چوخلوغو ایله ائل آوجاغی شراییطدن آسیلی اولاراق واختی ـ واختیندا توپلاماسینا مانعه لر موجودورسا ، یاخود یئتر سایی نین اولمادیغی تثبیت ائدیلیرسه ،او زامان اورتاق بیر کومسییون (ائل اوجاغی و خانلیقلار شوراسی نین عضوولریندن عبارت ) ائل اوچاغی و خانلیقلار شوراسی نین یئرینه کئچیب، اونون وظیفه لرینی اوزه رینه گوتوره ر.		۱)
اورتاق کومسییون هر هانسی بیر قانونلا آنا یاسانی ده ییشدیره بیلمه ز. بوتوونون یاخود بیر بولومونون کئچه رلی لیینی دوردورانماز ایشله دیلمه سی نین قارشی سینی آلا بیلمه ز 27 ـ نجی مادده نین 1ـ نجی و 22 ـ نجی مادده اساسیندا اورتاق کومسییونون قانون وئریجیلیک خاقی یوخدور. تاییدی شرطدیر.		۲)
مودافعه شراییطینده آذربایجان حوکومتی نین فوق العاده حاقلاری	137ـ نجی ماده: §
مودافعه شراییطینده آذربایجان حوکومتی ایجاب ائده ن شرطلره اساسلاناراق بو ایشلری گوره بیله ر: 1 ـ1ـ آذربایجان سرحد قورویوجو قووه لرینده ن بوتون آذربایجان اراضیلرینی قوروماق اوچون یارارلانا بیله ر. 2 ـ1ـ آذربایجان حوکومتی آذربایجان دوولت قوللوقچو لارین دان (مامولاریندان) باشق خانلیق حاکمییتلرینه، ائله جه ده ضروری حاللاردا خانلیقلارداکی دوولت قوللوقچولارینا بویوروقلار(حوکوملر)، گوسه ریشلر وئره بیله ر. ۀازیم گوردوکده بو حاقلارینی اوزو طرفینده ن معین ائدیله ن خانلیق حاکمییتی عضوولرینه آختارا بیله ر (نقل ائده بیله ر).		۱)
آذربایجان حوکومتی ائل اوجاغینا ، خانلیقلار شوراسینا و اورتاق کومسییونا، 1ـ نجی حالقایا گوره توتولان تدبیرلر حاقدا واختی ـ واختیندا بیلگی (معلومات ) وئرمه سی لازیمدیر.		۲)
مودافعه شراییطینده آذربایجان آنایاسا محکمه سی نین یئری	138ـ نجی ماده: §
آذربایجان آنایاسا محکمه سی نین یاسال یئرینه الوورولانماز، آنایاسایا اویغون وظیفه لرینی یئرینه گتیرمه سینه، قاضیلری نین قضاوت ایشلرینه مانع چیلیگ یارادیلانماز ، محدودلاشدیریلا بیلمه ز.آذربایجان آنایاسا محکمه سی حاقینداکی قانون ، اورتاق کومسیونون بیر یاساسی (قانونی) ایله ، انجاق آذربایجان آنایاسا محکمه سی نین گوروشلرینه گوره ده ، بو محکمه نین ایشلری نین ساغلانماسی اوچون گره کلی اولچوده ده ییشدیریله بیله ر. آذربایجان آنایاسا محکمه سی بئله بیر قانونون چیخاریلماسینا قده ر محکمه نین ایشلرینی ده وام ائتدیرمه سی اوچون لازیمی تدبیرلری آلا بیله ر. آنایاسا محکمه سی 2 ـ نجی و 3 ـ نجو جومله لره گوره قرارلارینی اوردا اولان قاضیلارین اکثرییتی نین تاییدی ایله آلیر.		۱)
مودافعه دوروموندا سئچگی لر و قوللوقچولوق مدتی	139ـ نجو ماده: §
آذربایجان ائل اوجاغی (پارلئمنتوسو) و خانلیق مجلیسلری نین چالیشما مدتی مودافعه شراییطینده سونا چاتسادا، اونلار وکللت قوللوقچولاری اوز فعالیتلرینی سوردورورلر. اونلارین چالیشما مدتی 6 ـ آی موادافعه شراییطینده ن سونرا بیته ر. مودافعه زامانی آذربایجان جبمهور ره ییسی نین قوللوقچولوق مدتی سونا چاتمیشسا ، یاخود واختیندان قاباق قوللوقچولوق مدتی تاماملانمیش سا، اونون صلاحیتلرینی آذربایجان خانلیقلار شوراسی نین باشچیسی یئرینه یئتیریر. اونون وظیفه سی نین مدت زامانی مودافعه شراییطینده ن 9 ـ آی سونرا سونا چاتار .مودافعه زامانی آذربایجان آنایاسا محکمه سی نین غضوولری نین قوللوقچولوق مدتی سونا چاتدیغی تقدیرده آنجاق مودافعه زامانیندان آلتی آی سونرا بو وظیفه دن آیریلا بیلیرلر.		۱)
باش ناظیرین اورتاق کومسییون طرفینده ن یئنیده ن سئچیلمه سی گره کیرسه ، یئنی باش ناظیرین سئچیلمه سی اوچون اونون عضوولری نین چوخلوغونون سه سی ایله سئچیلیر. یئنی باش ناظیر اوچون آذربایجان پرئزیدئنتی بیر نفری نیشانلی (کاندید) اولاراق اورتاق کومسییونا پیشنهاد ائده ر. اورتاق کومسییون باش ناظیره او زامان اوز گووه نسیزلی یینی یالنیز او زامان دیله گتیره بیله ر کی، کومسسون عضوولری نین اوچده ایکسی نین سه س چوخلوغو ایله اونا بیر جانشین سئچه بیلسینلر.		۲)
مودافعه زامانی نین دوام ائتدییی مدتجه آذربایجان ائل اوجاغی منحل ائدیله بیلمه ز.		۳)
مودافعه دوروموندا خانلیق حاکمییتلری نین صاحییتلری	14۰ـ نجو ماده: §
آذربایجان صلاحییتلی اورقانلاری تهلوکه نین قارشی سینی آلماق اوچون گره کلی تدبیرلری آلاجاق دورومدا اولمازلارسا و آذربایجانین منفرید ( بیره ر) بولگه لرینده دورومون قاچینیلمازلیغینی نظره آلاراق درحال (همن)مستقیل اولاراق حرکته کئچمه سینی لازیم قیلدیغی تقدیرده ، خانلیق حوکومتلری یاخود اونلارین طرفینده ن بللی ائدیله ن قوللوقچولار(مامورلار) ویا تمثیلجیلری اوزلرینه خاص صلاحیتلری اولان ساحه لرده 137 ـ نجی مادده نین 1ـ نجی حالقاسینا دایاناراق مربوط اولان ساحه لرده لازیمی تدبیرلری آلا بیلمه حاقلاری واردیر.		۱)
بیرینحی مادده یه اساسن آلینان تدبیرلر آذربایجان حوکومتی طرفینده ن ، خانلیق دوولت قوللوقچولاری ایله رابیطه ده اولان آذربایجان خوکومتی نین سیلسیله مراتیبینده اولان دوولت قوللوقچولاری (مامورلاری) طرفینده ن ، ائله جه ده خانلیق حاکمییت باشچیسی طرفینده ن هرآن قالدیریلا بیله ر.		۲)
فوق العاده یاسا و قرارلارین کئچه رلی لیک مدتی و یئری	141ـ نجی مادده: §
134 ، 136 و 138 ـ نحی مادده لره اساسلانان یاسالار و حقوقی نیظامنامه لر و بو یاسالارا دایانان عیارلامالار اوز کئچه رلی لیک مدتلری ایچینده قارشیلاریندا دوران حاقلاری کئچه رسیزلشدیریر. بو حوکوم 134،136 و138 ـ نجی مادده لره گوره قاباقجادان قبول ائدیلمیش حوکوملره قارشی کوچه رلی دئییلدیر.		۱)
اورتاق کومسییونون چیخاردیغی یاسالار، حقوقی نیظامنامه لر و یاسالارا دایاناراق عیارلامالار مودافعه دوورونده ن ان چوخ آلتی آی کئچه نده ن سونرا کئچه لیلیکلرینی ایتیریرلر.		۲)
او یاسالارکی ، 105 ،106،120،122 و 107 نجی مادده لردن فرقیله نیرلر مودافعه شراییطی سونا چاتاندان ان گئج ایکینجی مالی ایلین سونونا قده ر کئچه رلیدیرلر. اونلار مودافعه دوورونون سونا چاتماسیندان سونرا آذربایجان خانلیقلر شوراسی طرفینده ن تاییدی لازیم گورونه ن عمومی بیر یاسا ایله 9 و 11 نجی بولوملرده کی مادده لره اویان مادده لرله ـ حوکوملرله ده ییشدیریله بیله رلر.		۳)
فوق العاده یاسا ، قرار و تدبیرلرین اورتادان قالدیریلماسی ، مودافعه دوورونون سونا چاتماسی ، باریش موقاویله سی	142ـ نجی مادده: §
آذربایجان ائل اوچاغی مودافعه دورونده اورتاق کومسییونون چیخاردیغی یاسالاری خانلیقلار شوراسی نین تاییدی ایله قالدیرا بیله ر. خانلیقلار شوراسی ائل اوجاغی نین بو حاقدا تصمصم توتماسینی ایسته یه بیله ر. آذربایجان ائل اوجاغی و خانلیقلار شوراسی نین الدیغی قرارلارلا ، مودافعه شراییطینده تهلوکه نین قارشی سینی آلماق اوچون، آذربایجان حوکومتی و اورتاق کومسییونون آلدیغی قرار و تدبیرلر اورتادان قالدیریلار.		۱)
آذربایجان ائل اوجاغی، آذربایجان خانلیقلار شوراسی نین تاییدی ایله مودافعه دورونون سونا چاتماسی حاقدا اولان قراری آذربایجان جیمهور ره ییسی اعلان ائده ر. خانلیقلار شوراسی بو حاقدا آذربایجان ائل اوچاغی نین تصمیم توتماسینی ایسته یه بیله ر. مودافعه شراییطینی یارادان آمیللر اورتادان قاخار ـ قالخماز مودافعه دوورونون سونا چاتماسی اعلان ائدیلمه لیدیر.		۲)
باریش انلاشماسی حاقدا عمومی آذربایجان یاساسی قرار وئره ر.		۳)